Cytaty o Ślązakach i śląskiej tożsamości

Kim są Ślązacy? Najbliższe prawdy będzie określenie ich (za Chlebowczykiem) mianem „grupy etniczno-językowej”, czasem zwanej też „narodowością”. Są zbiorowością obdarzoną własną kulturą, ale nie mającą warunków do przekształcenia się w naród. Wbrew „nacjocentrycznym” stereotypom takie zbiorowości nie są żadną anomalią; podobny charakter mają np. bliskie nam geograficznie społeczności Kaszubów (ich język bardziej różni się od polskiego niż słowacki!), Łemków-Rusinów, Poleszuków czy Łużyczan — dr hab. Jarosław Tomasiewicz, cyt. za: Orzeł czy Jaskółka?, Gazeta Wyborcza, 1997-07-11.

Żaden naród sąsiadujący z królestwem Polskim nie jest bardziej zawistny i wrogi Polakom od Ślązaków
— Jan Długosz, XV wiek

Tragedia Górnoślązaka polega na tym, że nie jest on ani Polakiem, ani Niemcem, lecz właśnie Górnoślązakiem, i że w każdym wypadku robi mu się krzywdę, gdy zalicza się go do Polski albo Niemiec.
Horst Bienek, Pierwsza Polka

Można dodać, że śląskość jest po prostu pewnym sposobem odcięcia się od polskości i przypuszczalnie przyjęciem po prostu zakamuflowanej opcji niemieckiej
Jarosław Kaczyński, 2011

My, Górnoślązacy zawsze siedzimy między dwoma krzesłami.
— Stanisław Bieniasz

Tuus et suus, Anselmus Ephorinus. Silesius non Polonus.
Anzelm Eforyn, podpisując się w liście do Erazma z Rotterdamu

Wieloetniczność daje człowiekowi większe bogactwo, bo im więcej ma tych elementów w sobie, tym lepiej. Przecież nie musi opowiadać się tylko za jedną tożsamością.
— prof. Jolanta Tambor

W czasach przetrąconej lub zwichniętej tożsamości postawa młodych Ślązaków może imponować. Ich bogactwo polega na tym, że nie zastanawiają się kim, są oni to wiedzą. Wielu aż takiej pewności co do tego nie ma — Jolanta Tambor

Mało kto bowiem zdaje sobie sprawę z tego, że na terenach pogranicza narodowość się wybiera, że się do niej dojrzewa, że nie jest ona darem danym wraz z urodzeniem, lecz owocem trudnego i świadomego wyboru i pracy nad własną samowiedzą. — Dorota Simonides

Są w Polsce ludzie, których nikt nie rozumie. Nie rozumie ich ogół narodu i nie rozumieją ich najbliżsi sąsiedzi. To Ślązacy — Stefan Bratkowski

Ślązakom, oprócz ciężkiej i sumiennej pracy, której owoce zbierają inni wychodzi tylko jedno – tajna historia mówiona. Ezoteryczne historie szeptane w czterech ścianach. Kolejne pokolenia wtajemniczane kiedy przyjdzie na to czas. Historie o zabijaniu, o zemstach, o nienawiściach, o trupach, o których lepiej nie mówić, o gwałtach, o nas w roli ofiar i o nas w roli katów, tym rzadziej, później i mniej chętnie opowiadane — Szczepan Twardoch

Śląskość polega na balansowaniu, będąc hybrydą, musi się dookoła ze wszystkim integrować. Śląskość polega na udźwignięciu różnic, a nie ich wymieceniu — Prof. Zbigniew Kadłubek

Historycy i socjologowie twierdzili, że narodowość jest raczej ‘ideą’ lub czymś ‘zmyślonym’ niż po prostu zjawiskiem naturalnym. Ale doświadczenie plebiscytu, w którym Polska i Niemcy prowadziły bezwstydną kampanię skierowaną do ludności Górnego Śląska – ludności wyraźnie sceptycznej wobec wszelkich opcji narodowościowych, wydawało się przedstawiać ten pogląd o wiele bardziej dramatycznie, niż wszystko, co przeczytałem wcześniej — Dr James Bjork

Górnoślązak jako człowiek pogranicza, a przez wieki całe Górny Śląsk należał do terenu pogranicza, w zależności od wpływów kulturowych, wychowania patriotycznego w rodzinie, szkole i kościele, jest albo Polakiem albo Niemcem, ale zawsze Górnoślązakiem. Ta pograniczna świadomość prowadzi niejednokrotnie do tego, iż może on mieć dwie tożsamości, niemal dwie dusze, a w każdym razie tkwił kiedyś mocno w dwóch kulturach i był dwujęzyczny. Jest zatem, jak drzewo, które stojąc na granicy czerpie soki z ziemi po obu stronach, ale wydaje i owoce na obie strony — Dorota Simonides

Polska jest krajem niemal jednorodnym narodowo. Zaledwie 2 proc. mieszkańców Rzeczypospolitej to inne narodowości. Trzeba więc je hołubić, bo są bogactwem naszej rzeczywistości, a nie jej zagrożeniem. Kraj wielonarodowy i zróżnicowany kulturowo jest ciekawszy niż państwo homogeniczne — Prof. dr hab. Marek S. Szczepański

Scroll to top